Çocuklarda Yalan Söyleme Alışkanlığı
0-7 yaş dönemindeyken çocukların zihninde gerçeklik duygusu yoktur. Çocuğumuz bir başkasının oyuncağını yada bir eşyasını sahibine sormadan aldığında biz “Bu araba senin değil, bu şekilde alman yanlış” desek bile çocuğumuz bunu anlamaz. Çünkü doğuştan gelen “ben merkezcilik” her şeye sahip olabileceğini düşündürür. Henüz mülkiyet duygusu (sahip olma duygusu) tam anlamıyla gelişmemiştir. Dolayısıyla etrafında gördüğü ve ilgisini çeken hemen hemen her şeyi izinsiz bir şekilde alıp saklayabilir yada geri vermek istemeyebilir.
Çocuğun duygusal zekasının gelişmesinde anne ve babasının rolü önemlidir. Dürüstlüğün bir erdem olduğunu yalanın ve hırsızlığın yanlış olduğunu onun ilgisini çekebilecek şekilde masal yada hikayeler anlatarak öğretebilirsiniz.
Çocuklar bulunduğu ortamda saygı görmek, takdir edilmek veya etrafındaki kişilerin ilgisini çekmek istediğinde yalan söyleyebilir. Verilen cezadan kurtulmak veya işlediği suçu örtmek için yalan söyleyebileceği gibi kıskançlık ve çocuksu düşmanlık nedeniyle de yalana başvurabilir. Ayrıca anne ve babanın çocuğa olan yanlış ve sert davranışları korkuya neden olur. Bu nedenle çocuk yalana yönelir ve yalanı huy haline getirebilir.
Çocuk hiçbir zaman yalana teşvik edilmemeli ve öncelikle kişi kendisi (anne ve baba) yalan söylememelidir. Çünkü çocuk anne ve babayı örnek model olarak kabul eder. Aileler tarafından en çok yapılan yanlışa bir örnek verelim: Görüşmek istemediğiniz biri siz evde otururken kapıyı çalıyor siz kapı deliğinden bakıp kişiyi gördükten sonra çocuğunuza evde olmadığınızı söyletiyorsunuz, kısaca yalan söyletiyorsunuz… Bu çocuğun ileride karakterine olumsuz yönde yansıyabilecek bir hata olabilir. Unutmayalım biz ne kadar dürüst olursak çocuğumuzda o kadar dürüst olma yolunda emin adımlarla ilerler.
Çocuğunuzun yalan söylediğini anladığınızda ona baskı yapmadan doğruya teşvik etmelisiniz. Örneğin çocuğunuz bir bardağı kırdığında korku yada başka nedenlerle yalan söyleyebilir. Bu ve bunun gibi durumlarla karşılaştığınızda yumuşak bir şekilde; “ Bardağı senin kırdığın belli… Yalan söylemene gerek yok oğlum/kızım. Yalan kötü bir şeydir. Hata yaptığında yada yanlışlıkla bir şeylere zarar verdiğinde bunu korkmadan dürüstçe söylemelisin. Sen dürüst olduğun zaman hata yapsan bile ben affederim ve sana yardım ederim. Hadi şimdi bu bardağı kırdığını erkek gibi söyle oğlum/kızım korkma.” diyebilirsiniz. Çocuğunuzun sizi örnek aldığını unutmayın ve öncelikle siz dürüst olun.
İlgili Konular: